Τα ὑψέλια, ήταν οι κεραμικές “κυψέλες” που χρησιμοποιούσαν στην αρχαία Ελλάδα από την εποχή του Μινωικού πολιτισμού 3400 π.Χ. (τουλάχιστον).

Τα ὑψέλια τα χρησιμοποιούσαν οι μελισσοκόμοι στη Νάξο μέχρι πριν λίγες δεκαετίες. Το σχήμα τους ήταν κωνικό και το μήκος τους περίπου ένα μέτρο. Τα τοποθετούσαν μέσα σε ειδικά διαμορφωμένους πέτρινους τράφους (πεζούλες – αναβαθμίδες) στους οποίους κατασκεύαζαν θυρίδες (πετροθήκια). Μέσα σε αυτές τις θυρίδες (ή αλλιώς “υψελο-τρύπια”) λοιπόν τοποθετούσαν σε οριζόντια θέση τα ὑψέλια. Με αυτόν τον τρόπο προστάτευαν τα ὑψέλια και τις μέλισσες από δύσκολες καιρικές συνθήκες και εχθρούς. Το μέρος με το πέτρινο αυτό κτίσμα, με τις θυρίδες και τα ὑψέλια το ονόμαζαν “μελισσουργιό”

Στους Μύλους της Νάξου, υπάρχει ένα μέρος τέτοιο, που το λένε ακόμα “μελισσουργιό”, το οποίο, θυμούνται οι παλαιότεροι να λειτουργεί σαν μία μεγάλη μελισσοκομική μονάδα, με πολλά ὑψέλια και μέλισσες, μέχρι τη δεκαετία 70′ περίπου. Σε πολλά σημεία στη Νάξο, υπάρχουν ακόμα πολλά τέτοια αξιοθαύμαστα κτίσματα με δεκάδες, ακόμα και με εκατοντάδες θυρίδες, απομεινάρια υψελίων και του παρελθόντος… κρυμμένα και ξεχασμένα.

Η μελισσοκομία είναι ένα κατεξοχήν παραδοσιακό επάγγελμα στην Ελλάδα, που ξεκινάει από την αρχαιότητα και φτάνει ως το σήμερα…
Οι ντόπιοι μελισσοκόμοι είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι τόσο με τη φύση, όσο και με την ελληνική μελισσοκομική ιστορία.

Εξ ου λοιπόν και το όνομα… ὑψέλια. Οι πήλινες κυψέλες, που για αμέτρητα χρόνια χρησιμοποιούσαν οι Ναξιώτες μελισσοκόμοι… ὑψέλια, το σπίτι των μελισσών.

author-avatar

Γαβριήλ Κονδύλης

Ο Γαβριήλ κατάγεται από τους Μύλους της Νάξου (Κυκλάδες), όπου ζει με τη σύζυγο και την οικογένεια του, διατηρεί την επιχείρηση και φροντίζει τις μελισσούλες του. Είναι επαγγελματίας μελισσοκόμος, απόφοιτος του Γεωπονικού Τομέα, με πτυχίο Τεχνικού Φυτικής Παραγωγής, έχει αρκετές συμμετοχές σε εκπαιδευτικά σεμινάρια, διημερίδες και οτιδήποτε άλλο αφορά την ενημέρωση – εκπαίδευση πάνω σε ζητήματα που απασχολούν τον μελισσοκομικό κλάδο, την μελισσοκομία και τις μέλισσες. Μέσω άρθρων που γράφει περιστασιακά ο ίδιος, προσπαθεί για την καλύτερη ενημέρωση του κόσμου, τόσο για μελισσοκομικά θέματα, όσο και για θέματα που απασχολούν το χωριό που ζει και γενικότερα την ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Νάξο.